Wybór wykonawcy – 5 praktycznych porad jak wybrać wykonawcę strony i nie zwariować

Wybór wykonawcy to nie taka prosta sprawa. Jakiś czas temu napisała do mnie znajoma z pytaniem, czy nie mógłbym jej zrobić kilku zmian na stronie. Wydawało mi się to prostym zadaniem, więc poprosiłem o to, aby podrzuciła mi link do jej strony, dane logowania do panelu administracyjnego i listę zmian, jakie chciałaby wprowadzić. Jednak gdy zobaczyłem, co kryło się pod adresem, który otrzymałem w wiadomości, to przyznam szczerze, że pomyślałem, że ktoś tu dopiero zaczął nad tym pracować. Dopytałem o to koleżankę, a ona odpowiedziała, że to właśnie finalny produkt, który otrzymała od wykonawcy.

Nie mogłem uwierzyć, że ktokolwiek mógł uznać stronę internetową na takim etapie za ukończoną. Najlepsze jednak było dopiero przede mną. Okazało się, że strona korzysta z CMSa. I to takiego, o którym w życiu nie słyszałem. Google też miało pewne problemy z tym systemem. Nie posiadam żadnych zdjęć panelu sterowania, ale wyglądało to trochę jak ekran ze starego Windowsa 95.

Oczywiście nie było szans na wprowadzenie zmian na tej stronie. Zaproponowałem więc, że stworzę jej nową stronę. Poleciłem WordPressa, bo wiedziałem, że miała z nim styczność wcześniej. Projekt się udał, a koleżanka była zadowolona. Jednak nie mogłem uwierzyć, że ktoś nie boi się jawnie oszukiwać klientów. Bo tym właśnie, było oddanie takiego projektu, według mnie.

Wybór wykonawcy – podstawy

Nie chciałbym, abyś Ty też został/została oszukana w ten sposób. Aby pomóc Ci uniknąć takich sytuacji przygotowałem ten post. Zawarłem tutaj 5 praktycznych porad, które moim zdaniem znacząco obniżą szansę na to, że wybierzesz nieodpowiednią firmę. Miej proszę na uwadze to, że mimo zastosowania się do tych 5 porad, ryzyko trafienia na nieuczciwego wykonawcę nadal istnieje. Nie da się w 100% zweryfikować każdej potencjalnej firmy lub freelancera. Dlatego nigdy nie płać z góry, podpisuj umowy z wykonawcami, pilnuj terminów i sprawdzaj postępy nad projektem raz na jakiś czas.

Porada 1. Portfolio

Na co zwracasz uwagę podczas wyszukiwania wykonawcy dla swojej strony? Z moich rozmów z klientami wynika, że zwracają oni szczególną uwagę na już zrealizowane projekty. Ważne są też opinie poprzednich klientów. To bardzo dobra praktyka. Czymś, co jest równie ważne, a czego prawie nikt nie robi, to weryfikacja portfolio takiego wykonawcy. Jeżeli wykonawca posiada na swojej stronie listę projektów, które wykonał, to warto te strony odwiedzić. I duża część ludzi tak właśnie robi. To, co ja rekomenduję, to napisanie maila do właściciela strony z zapytaniem, jak ocenia współpracę z wykonawcą. Na większości stron internetowych jest prosty formularz kontaktowy, z którego można skorzystać. Krótki mail a może nam oszczędzić wielu godzin frustracji, problemów i innych nieprzyjemności.

Porada 2. Kontakt

Kolejną ważną rzeczą na, którą czasem klienci przymykają oko, jest jakość kontaktu z wykonawcą. Mówiąc jakość, mam na myśli kilka rzeczy. Po pierwsze to czas odpowiedzi. Jeżeli firmie odpowiedź na naszego maila zajmuje dwa tygodnie, to z pewnością coś jest nie tak. Warto wymagać od firmy profesjonalnego podejścia. Oczywiście tutaj nie chodzi o to, żeby odpowiedź na naszego maila pojawiała się 15 minut po tym, jak go wysłaliśmy. Zachowajmy zdrowy rozsądek. Uważam, że odpowiedź tego samego dnia lub na następny dzień roboczy jest jak najbardziej fair.

Gdy już mamy odpowiedź od wykonawcy to pojawia się kolejna rzecz, na którą trzeba zwrócić uwagę. Chodzi mi o to, jakim językiem posługuje się osoba, która na tego maila nam odpisała. Czy jest to język zrozumiały dla przeciętnego Kowalskiego? A może jest to język mocno techniczny, gdzie ciężko się zorientować o co chodzi? Czy jest to odpowiedź utrzymana w naszym stylu, czy może używany jest bardzo potoczny i nieformalny język? Nie zrozum mnie źle. Nie ma nic złego w zwracaniu się do klienta w sposób nieformalny i bezpośredni, jeżeli klient wyrazi na to zgodę. Wydaje mi się jednak, że póki to nie nastąpi, powinno się wykorzystywać bardziej formalny język.

Ważna jest jeszcze sama treść odpowiedzi. Czy zawiera jakieś pytania o szczegóły albo prosi o sprecyzowanie jakiegoś wymagania? Może podaje jakąś propozycje? To wszystko są ważne elementy, bez których często trudno sobie wyobrazić wykonanie strony.

Zwracaj proszę uwagę na to, jak wygląda kontakt z wykonawcą. Sposób w jaki firma kontaktuje się z potencjalnym klientam, wiele nam mówi o tym, jak będzie wyglądała dalsza współpraca.

Porada 3. Oferta

Teraz rzecz według mnie najważniejsza. Ważne jest co zawiera sama oferta. Wybór wykonawcy powinien w największym stopniu opierać się właśnie o ofertę. Gdy oferta nie jest zbyt szczegółowa to dopytaj o interesujące Cię rzeczy. Nie pozwól, żeby pozostały w niej jakieś niedomówienia. Najlepiej jest spisać swoje pytania i wysłać je mailem równocześnie oczekując odpowiedzi też mailowo. Wtedy masz dowód, że pewne ustalenia zostały poczynione. Jest to zabezpieczenie na wszelki wypadek, ale myślę, że warto je mieć.

Przejdźmy teraz do tego co powinno się w takiej ofercie znaleźć. Dla mnie są to rzeczy bardzo oczywiste, ale zauważyłem, że klienci wcale tak do tego nie podchodzą.

Projektowanie strony

Sprawdź, czy wykonawca przygotowuje indywidualny projekt dla Ciebie, czy może tylko wrzuca Twoje dane do gotowego szablonu, zmienia dwa zdjęcia i po sprawie. Przygotowanie indywidualnego projektu na pewno zwiększa cenę i wydłuża czas wykonania, ale moim zdaniem jest warte poświęconych pieniędzy i czasu. Oczywiście skorzystanie z gotowego szablonu nie jest niczym złym. Wtedy cena powinna być niższa a czas wykonania krótszy.

Wykonanie strony

To akurat jest oczywiste dla każdego, aczkolwiek uważam, że powinno się w tym miejscu wymagać informacji na temat tego, w jaki sposób zostanie strona wykonana, z jakiego systemu będzie korzystać, w jaki sposób będzie można wprowadzać proste zmiany tekstu, czy wykorzystuje jakieś popularne systemy CMS, a może korzysta z rozwiązania stworzonego przez wykonawcę (o CSMach możesz przeczytać tutaj). Dodatkowo warto też zwrócić uwagę czy w ofercie jest wykonanie wersji RWD strony (wersja na urządzenia mobilne). Obecnie jest to standardem wśród firm wykonujących strony, aczkolwiek warto, aby adnotacja o tym znalazła się w ofercie oraz w finalnej umowie.

Licencje na multimedia wykorzystane na stronie

Coś na co praktycznie nikt nie zwraca uwagi. Jeszcze nigdy, żaden klient nie zapytał mnie, czy posiadam licencję na stockowe obrazki wykorzystane na stronie. Jeżeli to Ty dostarczasz grafikę do strony to pewnie nie musisz się tym przejmować. Jeżeli jednak to wykonawca przygotowuje wszystkie zdjęcia, filmy i inne multimedia to warto wiedzieć, czy posiada na nie licencję. Lepiej nie mieć później problemów z tytułu wykorzystania zdjęć lub filmów bez posiadania do tego prawa.

Poprawki i zmiany

Ważna rzecz. Ile poprawek do finalnej strony możemy wprowadzić w cenie projektu? Z doświadczenia wiem, że jest to punkt, w którym najczęściej pojawia się spór między klientem a wykonawcą. Dlatego warto ustalić na samym początku, w jaki sposób będą wprowadzane zmiany lub poprawki wymagające ingerencji programistów. Ja stosuję 14 dniowy okres, w którym każda poprawka zgłoszona przez klienta jest „darmowa”. Oczywiście, jeżeli dotyczy już istniejące strony. Gdy klient zażyczyłby sobie dodanie sklepu internetowego do istniejącej strony to oczywistym jest, że wymagałoby to nowej wyceny. Takie przypadki też mi się zdarzały więc warto znać też zakres poprawek jakie można zrobić w cenie projektu.

Inne usługi

Na korzyść wykonawcy zazwyczaj świadczą takie dodatkowe usługi jak copywriting, przygotowanie indywidualnych grafik (nie stockowych), zaawansowana optymalizacja SEO itp. Pamiętaj, że wykonawca może, ale wcale nie musi oferować tego typu usług. U mnie najczęściej zdarza się, że klienci z góry zakładają, że przygotuję im teksty na stronę. Zawsze zaznaczam, że taka opcja jest dodatkowo płatna.

Zwracaj proszę uwagę na te punkty bo są one bardzo ważne i powinny być argumentami, którymi będziesz się kierował podczas wyboru wykonawcy.

Porada 4. Koszty utrzymania

Wybór wykonawcy warto też przeprowadzić na podstawie tego co oferuje on po zakończeniu współpracy. O poprawkach już napisałem. Jednak warto dowiedzieć się co jeszcze oferuje wykonawca. Głównym punktem, który według mnie powinieneś/powinnaś sprawdzić to sposób wdrożenia. Osobiście projekt uznaję za zakończony, gdy jest dostępny na serwerze pod domeną wybraną przez klienta. Spotkałem się jednak z firmami, które wdrożenie takiej strony na serwerze i podpięcie pod niego domeny liczyły jako całkowicie inną usługę.

Co jest ważne w tym punkcie? Dowiedz się przede wszystkim, na jakim serwerze będzie zahostowana Twoja strona i ile będzie to kosztowało rocznie. Dopytaj też o to czy domenę możesz kupić i opłacać samodzielnie, czy musisz w tym zakresie być skazany na wykonawcę. Oczywiście nie ma nic złego w tym, że to wykonawca pilnuje naszej domeny i serwera, ale pamiętaj, że obie te rzeczy trzeba opłacać co jakiś czas. Najczęściej co roku. Roczny koszt utrzymania serwera zaczyna się od około 100zł. Koszty za domenę mogą się różnić w zależności gdzie kupujemy. Osobiście polecam aftermarket. Ceny może nie wyglądają na najniższe, ale gdy porównamy ceny za przedłużenie domeny to wychodzi to całkiem dobrze na tle konkurencji.

Czego jeszcze mogę wymagać?

Dodatkowe usługi, które mam teraz na myśli to aktualizacje danych na stronie, wprowadzanie zmian tekstów, ewentualne poprawienie błędów na stronie. Chodzi mi o to, żebyś się zorientował/zorientowała, w jaki będzie koszt takich usług. Tak jak napisałem wyżej. Rozpiętość cenowa jest całkiem spora.

Porada 5. Cena

Zauważ proszę, że jest to ostatni punkt. Cena jest oczywiście bardzo ważnym czynnikiem, ale uważam, że nie powinieneś/powinnaś się nią kierować. Ciężko jest porównać wykonawców tylko ze względu na cenę. Trzeba brać pod uwagę zakres usług, jaki świadczą, jak wygląda u nich wprowadzanie poprawek, jak kontaktują się z klientem? To wszystko są rzeczy, które wpływają na cenę. A wybór wykonawcy kierując się tylko ceną, może Cię wpędzić w problemy.

Moja rada jest taka. Unikaj wykonawców, którzy za swoją pracę żądają 300zł. Dopracowana strona internetowa tworzona od podstaw, a nie z szablonu wymaga od tygodnia pracy wzwyż. Nawet gdy Twoja strona jest bardzo prosta to i tak trzeba spędzić nad nią trochę czasu, aby dopracować takie rzeczy, jak RWD, czy dopasowanie strony do podstawowych wymogów SEO. Jeżeli ktoś żąda 300zł za 40h pracy to nie możesz oczekiwać odpowiedniej jakości usługi. Oczywiście nie jest to zasadą, bo możesz mieć szczęście i trafić na naprawdę dobrego wykonawcę, który stworzy Ci stronę za niewielką kwotę. Myślę jednak, że większość ludzi na taką osobę nie trafi.

Moim zdaniem bezpiecznie jest zakładać, że dobrze wykonana prosta strona wizytówka zaczyna się od kwoty około 1000zł. Nie jest to zasada, ale wydaje mi się, że jest to w miarę uczciwa cena. Z górną granicą sprawa jest prosta. Nie ma żadnej górnej granicy, jeżeli chodzi o wykonanie strony internetowej. Zawsze jest coś co można dodać do Twojej strony a co będzie kosztowało kolejne tysiące.

Na co jeszcze zwrócić uwagę?

Jest jeszcze jedna bardzo ważna rzecz, która powinna wpływać na wybór wykonawcy. Chodzi mi tutaj o umowę. Zawsze podpisuj umowę z wykonawcą. Tak naprawdę mało, który wykonawca proponuje podpisanie umowy. Osobiście jednak szukałbym, dopóki nie trafiłbym na takiego, który by to zaproponował na samym początku. Umowa jest po to, aby chronić interesy obu stron. Bez umowy może być Ci ciężko cokolwiek udowodnić. Jeżeli jeszcze dogadywałeś/dogadywałaś szczegóły telefonicznie bez żadnych zapisanych dowodów to jesteś na straconej pozycji w razie jakichkolwiek komplikacji. Oczywiście wszyscy chcemy uniknąć takich sytuacji. Dlatego właśnie umowa jest najlepszą opcją.

Co powinno się znaleźć w takiej umowie?

  • strony umowy (Ty i wykonawca)
  • zakres umowy (np. wykonanie projektu strony, wdrożenie strony, inne usługi)
  • terminy (termin oddania strony, termin płatności, termin zgłaszania błędów itp.)
  • ceny (kwoty za wykonanie strony, za ewentualne zmiany i poprawki niewchodzące w skład umowy)
  • błędy i zmiany (w jaki sposób będą naprawiane błędy, jakie zmiany można zrobić w cenie projektu)
  • kary umowne (zapisy o karach umownych stosuje się najczęściej przy projektach dla dużych korporacji)
  • przeniesienie autorskich praw majątkowych do kodu źródłowego strony na klienta (ważna rzecz)

To są według mnie podstawowe elementy, które powinna zawierać dobra umowa z wykonawcą strony internetowej. Warto, żebyś uzależnił/uzależniła swój wybór od tego, czy proponuje on podpisanie umowy, czy nie.

Wybór wykonawcy – podsumowanie

Jak widzisz wybór wykonawcy to nie taka prosta rzecz. Niestety można w tej branży bardzo łatwo dać się zwieść. Zwłaszcza gdy nie masz podstawowej wiedzy. Mam nadzieję, że ten artykuł pomoże Ci wybrać idealnego wykonawcę dla Twojej strony internetowej. Porady te, możesz też stosować podczas wybierania firmy, która miałaby zająć się utrzymaniem Twojej strony, a nie tylko jej stworzeniem. Pamiętaj też proszę o podpisywaniu umów! To bardzo ważne.

Jeżeli podobał Ci się ten post to proszę podziel się nim z kimś komu może się przydać. A jeśli masz jakieś pytania to zapraszam do komentowania lub korzystania z formularza kontaktowego na stronie kontakt.

Dzięki za poświęcony czas!